Makarona sot. Po salca?

15 min me shmand

Me shmand

Makaronat e shtëpisë në Kosovë: shmand, hudhër dhe djathë, gati sa ziejnë makaronat.

• 400 g makarona
• 300 g shmand
• 2 thelpinj hudhër të grirë
• 80 g djathë i bardhë ose kaçkavall i grirë
• 20 g gjalpë
• kripë dhe piper i zi
• pak majdanoz

1. Zieji makaronat në ujë me kripë sipas paketimit; ruaj një filxhan nga uji i zierjes.
2. Në një tigan shkrij gjalpin dhe kaurdis hudhrën 1 minutë, pa e skuqur.
3. Shto shmandin dhe ngroheje në zjarr të ulët; mos e lër të vlojë fort, se pritet.
4. Hidh makaronat, djathin dhe pak ujë makaronash derisa salca të veshë çdo makaronë.
5. Kripë, piper dhe majdanoz sipër. Shërbeji menjëherë.

25 min me shmand

Shmand me kërpudha

Kërpudha të skuqura mirë në gjalpë, pastaj shmand — salcë e trashë që do bukë pranë.

• 400 g makarona
• 300 g kërpudha të prera feta
• 250 g shmand
• 1 qepë e vogël e grirë
• 2 thelpinj hudhër
• 30 g gjalpë
• 50 g djathë i grirë
• kripë, piper dhe pak trumzë

1. Vër makaronat të ziejnë në ujë me kripë.
2. Skuq kërpudhat në gjalpë në zjarr të fortë, pa i trazuar shpesh, derisa të marrin ngjyrë (7–8 minuta).
3. Shto qepën dhe hudhrën, gatuaji edhe 3 minuta.
4. Hidh shmandin, trumzën dhe pak ujë makaronash; lëre të trashet 2–3 minuta.
5. Përzieji me makaronat dhe djathin, rregulloje me kripë e piper.

20 min me shmand

Shmand me proshutë

Proshutë e skuqur derisa të bëhet krokante, pastaj shmand dhe bizele — klasikja e çdo piceri.

• 400 g makarona
• 150 g proshutë e gatuar ose pançetë, kubikë
• 250 g shmand
• 150 g bizele (edhe të ngrira)
• 1 qepë e vogël
• 50 g kaçkavall i grirë
• piper i zi

1. Zieji makaronat; bizelet hidhi në të njëjtin ujë 3 minutat e fundit.
2. Skuq proshutën në tigan pa vaj derisa të marrë ngjyrë; shto qepën dhe gatuaje derisa të zbutet.
3. Hidh shmandin dhe lëre të ngrohet mirë.
4. Shto makaronat me bizelet, kaçkavallin dhe pak ujë zierjeje; trazo derisa të bëhet krem.
5. Piper i zi sipër; kripë rrallë duhet, proshuta është e kripur.

30 min me shmand

Pulë me shmand

Fileto pule e skuqur me hudhër dhe shmand — darkë e plotë në një tigan.

• 400 g makarona
• 400 g fileto pule, copa të vogla
• 250 g shmand
• 2 thelpinj hudhër
• 1 lugë çaji piper i kuq i ëmbël
• 2 lugë gjelle vaj
• 50 g djathë i grirë
• kripë, piper, majdanoz

1. Kripë dhe piper i kuq mbi pulën; skuqe në vaj të nxehtë derisa të marrë ngjyrë nga të gjitha anët.
2. Shto hudhrën për 1 minutë, pastaj shmandin dhe pak ujë makaronash.
3. Lëre të ziejë ngadalë 5 minuta derisa pula të gatuhet plotësisht.
4. Përziej me makaronat e ziera dhe djathin; majdanoz sipër.

20 min me shmand

Shmand me spinaq

Spinaq i freskët që vyshket në shmand me djathë të bardhë — e gjelbër dhe e butë.

• 400 g makarona
• 250 g spinaq i freskët
• 250 g shmand
• 100 g djathë i bardhë
• 2 thelpinj hudhër
• 20 g gjalpë
• pak arrëmyshk (opsionale)
• kripë, piper

1. Zieji makaronat.
2. Shkrij gjalpin, kaurdis hudhrën dhe shto spinaqin me grushta derisa të vyshket.
3. Hidh shmandin dhe thërrmo djathin brenda; trazo derisa të shkrihet.
4. Arrëmyshk, piper, pak kripë dhe përziej me makaronat.

20 min me shmand

Shmand me salmon

Salmon i tymosur, shmand dhe limon — salcë e lehtë festash që bëhet pa zjarr të fortë.

• 400 g makarona
• 150 g salmon i tymosur, rripa
• 250 g shmand
• lëkura e grirë dhe lëngu i ½ limoni
• 1 qepë e njomë
• 20 g gjalpë
• kopër e freskët
• piper i zi

1. Zieji makaronat.
2. Shkrij gjalpin dhe kaurdis qepën e njomë 1 minutë; shto shmandin dhe lëkurën e limonit.
3. Kur shmandi të ngrohet, hiqe nga zjarri dhe shto salmonin — nuk duhet gatuar, vetëm ngrohur.
4. Përziej me makaronat, lëng limoni, kopër dhe piper.

25 min me shmand

Rozë: domate me shmand

Salcë domate e zbutur me shmand — ngjyrë rozë, shije që e duan fëmijët.

• 400 g makarona
• 500 g passata domateje
• 200 g shmand
• 1 qepë e vogël
• 2 thelpinj hudhër
• 3 lugë gjelle vaj ulliri
• kripë, piper, borzilok

1. Kaurdis qepën dhe hudhrën në vaj ulliri.
2. Shto passatën, kripë dhe piper; lëre të ziejë 12–15 minuta.
3. Ule zjarrin dhe trazo shmandin brenda derisa salca të bëhet rozë.
4. Përziej me makaronat dhe borzilokun.

15 min me shmand

Ajvar me shmand

Një kavanoz ajvar, pak shmand dhe djathë i bardhë: salcë ballkanike në pesë minuta.

• 400 g makarona
• 250 g ajvar (një kavanoz i vogël)
• 150 g shmand
• 100 g djathë i bardhë
• 1 thelpi hudhër
• 2 lugë gjelle vaj
• majdanoz

1. Zieji makaronat.
2. Ngroh vajin, kaurdis hudhrën dhe shto ajvarin; ngroheje 2–3 minuta.
3. Shto shmandin dhe pak ujë makaronash.
4. Përziej me makaronat; thërrmo djathin dhe hidh majdanozin sipër.

30 min me shmand

Mish i grirë me shmand

Si stroganof i shpejtë: mish i grirë me qepë, kërpudha dhe shmand.

• 400 g makarona
• 400 g mish viçi i grirë
• 1 qepë
• 200 g kërpudha
• 250 g shmand
• 1 lugë çaji piper i kuq
• 2 lugë gjelle vaj
• kripë, piper

1. Kaurdis qepën në vaj, shto mishin dhe skuqe duke e shpërbërë.
2. Shto kërpudhat dhe piperin e kuq; gatuaj derisa lëngu të avullojë.
3. Hidh shmandin, kripë e piper, dhe lëre 3–4 minuta.
4. Përziej me makaronat.

25 min

Salcë domate

Klasikja që nuk dështon: domate, hudhër, vaj ulliri dhe borzilok.

• 400 g makarona
• 800 g domate të grira ose passata
• 3 thelpinj hudhër
• 4 lugë gjelle vaj ulliri
• 1 lugë çaji sheqer
• kripë
• borzilok i freskët
• djathë i grirë për sipër

1. Ngroh vajin dhe kaurdis hudhrën e prerë feta derisa të marrë erë.
2. Shto domatet, kripën dhe sheqerin; lëri të ziejnë ngadalë 15–20 minuta.
3. Ndërkohë zieji makaronat dhe kulloji.
4. Përzieji makaronat me salcën dhe borzilokun e grisur me dorë.
5. Shërbeji me djathë të grirë sipër.

20 min

Domate djegëse

Salcë domate me hudhër dhe shumë djegës — për ata që e duan me zjarr.

• 400 g makarona
• 700 g domate të grira
• 3 thelpinj hudhër
• 1–2 speca djegës ose 1 lugë çaji piper djegës
• 4 lugë gjelle vaj ulliri
• kripë
• majdanoz

1. Ngroh vajin dhe hidh hudhrën dhe djegësin; lëri 1 minutë.
2. Shto domatet dhe kripën; lëri të ziejnë 12–15 minuta derisa të trashen.
3. Përziej me makaronat e ziera dhe majdanozin.

45 min

Me mish të grirë

Salcë mishi e ngadaltë, e mirë për të dielën dhe edhe më e mirë të nesërmen.

• 400 g makarona
• 400 g mish viçi i grirë
• 1 qepë
• 1 karotë
• 2 thelpinj hudhër
• 700 g passata domateje
• 1 lugë gjelle salcë domateje
• 3 lugë gjelle vaj
• kripë, piper, gjethe dafine

1. Grij imët qepën dhe karotën dhe kaurdisi në vaj 5 minuta.
2. Shto mishin dhe skuqe duke e shpërbërë me lugë derisa të humbasë ngjyrën rozë.
3. Shto hudhrën, salcën e domates, passatën, dafinën, kripë dhe piper.
4. Lëre të ziejë ngadalë me kapak gjysmë të hapur 25–30 minuta.
5. Zieji makaronat, kulloji dhe përzieji me salcën.

25 min

Suxhuk me domate

Feta suxhuku të skuqura dhe domate — erë e shtëpisë në mëngjes të dimrit.

• 400 g makarona
• 200 g suxhuk, feta të holla
• 500 g domate të grira
• 1 qepë
• 1 spec i gjelbër
• 2 lugë gjelle vaj
• kripë (pak), piper

1. Skuq suxhukun në vaj derisa të lëshojë yndyrë dhe të marrë ngjyrë; nxirre mënjanë.
2. Në të njëjtin tigan kaurdis qepën dhe specin.
3. Shto domatet dhe lëri 10 minuta; kthe suxhukun brenda.
4. Përziej me makaronat.

20 min

Ullinj dhe kapari

Domate, ullinj të zinj, kapari dhe açuge — salcë e kripur dhe plot shije nga rafti.

• 400 g makarona
• 600 g domate të grira
• 100 g ullinj të zinj pa bërthamë
• 2 lugë gjelle kapari
• 4 fileto açuge
• 2 thelpinj hudhër
• 3 lugë gjelle vaj ulliri
• pak djegës, majdanoz

1. Ngroh vajin dhe shkrij açuget me hudhrën dhe djegësin, duke i shtypur me lugë.
2. Shto domatet dhe lëri 10 minuta.
3. Hidh ullinjtë dhe kaparin edhe 3 minuta.
4. Përziej me makaronat dhe majdanozin. Kripë zakonisht nuk duhet.

20 min

Ton me domate

Me një kanoçe ton dhe një domate të grirë — nga rafti në pjatë në njëzet minuta.

• 400 g makarona
• 2 kanoçe ton (rreth 300 g), të kulluar
• 400 g domate të grira
• 1 qepë e vogël
• 1 thelpi hudhër
• 3 lugë gjelle vaj ulliri
• 10 ullinj të zinj (opsionale)
• kripë, piper, rigon

1. Kaurdis qepën dhe hudhrën në vaj ulliri.
2. Shto domatet dhe rigonin, lëri të ziejnë 10 minuta.
3. Shto tonin dhe ullinjtë vetëm në fund, sa të ngrohen.
4. Përziej me makaronat e ziera dhe rregullo kripën.

35 min

Patëllxhan me domate

Kubikë patëllxhani të skuqur në salcë domateje, me djathë të bardhë të thërrmuar sipër.

• 400 g makarona
• 2 patëllxhanë mesatarë, kubikë
• 500 g domate të grira
• 2 thelpinj hudhër
• 5 lugë gjelle vaj ulliri
• 100 g djathë i bardhë
• borzilok, kripë

1. Kripë mbi patëllxhanin dhe lëre 15 minuta; thaje me letër.
2. Skuqe në vaj derisa të marrë ngjyrë të artë.
3. Shto hudhrën dhe domatet; lëri të ziejnë 10 minuta.
4. Përziej me makaronat, borzilokun dhe djathin e thërrmuar.

12 min

Hudhër dhe vaj ulliri

Darka më e shpejtë në botë: makarona, hudhër, vaj ulliri dhe pak djegës.

• 400 g makarona
• 6 lugë gjelle vaj ulliri
• 4 thelpinj hudhër të prera feta
• 1 spec djegës ose pak piper i kuq djegës
• kripë
• majdanoz i grirë

1. Zieji makaronat në ujë me kripë; ruaj një filxhan ujë.
2. Në tigan ngroh vajin në zjarr të ulët dhe hidh hudhrën dhe djegësin. Lëri 2–3 minuta, derisa hudhra të zbehet në të artë — jo kafe.
3. Hidh makaronat dhe pak ujë zierjeje, trazoji fort derisa vaji të bëhet salcë.
4. Majdanoz sipër dhe në tryezë.

12 min

Djathë dhe gjalpë

Makaronat e fëmijërisë: gjalpë i shkrirë dhe djathë i bardhë i thërrmuar.

• 400 g makarona
• 200 g djathë i bardhë
• 50 g gjalpë
• piper i zi
• kripë (pak — djathi është i kripur)

1. Zieji makaronat dhe kulloji, duke ruajtur pak ujë.
2. Kthei në tenxhere me gjalpin dhe trazoji derisa gjalpi të shkrihet.
3. Thërrmo djathin sipër dhe shto 2–3 lugë ujë makaronash që të bëhet krem.
4. Piper i zi dhe sa të jenë të nxehta.

20 min

Salcë kaçkavalli

Beshamel me kaçkavall që tërhiqet fije-fije — makarona me djathë si në furrë, por në tigan.

• 400 g makarona
• 40 g gjalpë
• 2 lugë gjelle miell
• 500 ml qumësht
• 200 g kaçkavall i grirë
• pak arrëmyshk
• kripë, piper

1. Shkrij gjalpin, shto miellin dhe trazo 1 minutë pa e lënë të marrë ngjyrë.
2. Hidh qumështin pak nga pak duke trazuar me rrahëse që të mos bëjë kokrriza; lëre të trashet 4–5 minuta.
3. Hiqe nga zjarri dhe shkrij kaçkavallin brenda; arrëmyshk, kripë e piper.
4. Përziej me makaronat e ziera.

20 min

Karbonara

Vezë, djathë dhe pançetë e skuqur — krem pa shmand, që bëhet nga nxehtësia e makaronave.

• 400 g spageti
• 150 g pançetë ose proshutë e tymosur, kubikë
• 3 të verdha veze + 1 vezë e plotë
• 80 g djathë i fortë i grirë (parmixhan ose kaçkavall i vjetër)
• shumë piper i zi

1. Rrihi vezët me djathin dhe shumë piper në një tas.
2. Skuq pançetën derisa të bëhet krokante; hiqe tiganin nga zjarri.
3. Hidh spagetat e kulluara në tigan, pastaj vezët me pak ujë makaronash, duke trazuar shpejt.
4. Nxehtësia i bën vezët krem — mos e kthe tiganin në zjarr, se bëhen vezë të skuqura.

12 min

Limon me gjalpë

Gjalpë, lëkurë limoni dhe djathë i grirë — e freskët, e thjeshtë, për netët e verës.

• 400 g makarona
• 60 g gjalpë
• lëkura e grirë dhe lëngu i 1 limoni
• 60 g djathë i fortë i grirë
• piper i zi
• kripë

1. Zieji makaronat; ruaj një filxhan ujë.
2. Shkrij gjalpin me lëkurën e limonit.
3. Shto makaronat, lëngun e limonit, djathin dhe ujë makaronash sa të bëhet salcë e lëmuar.
4. Shumë piper i zi.

12 min

Gjizë me limon

Gjizë e freskët e trazuar me ujë makaronash dhe limon — kremoze pa asnjë minutë gatimi.

• 400 g makarona
• 250 g gjizë e freskët
• lëkura e grirë e 1 limoni
• 3 lugë gjelle vaj ulliri
• 40 g djathë i grirë
• nenexhik ose borzilok
• kripë, piper

1. Në një tas të madh trazo gjizën me vajin, limonin, djathin, kripë e piper.
2. Zieji makaronat dhe hidhi drejt e në tas me 4–5 lugë ujë zierjeje.
3. Trazo derisa gjiza të bëhet krem; barishte sipër.

15 min

Pesto me arra

Borzilok, arra, hudhër dhe vaj ulliri të grira bashkë — me arra në vend të fëstëkut të pishës.

• 400 g makarona
• 2 grushta të mëdhenj borzilok
• 50 g arra
• 1 thelpi hudhër
• 50 g djathë i fortë i grirë
• 100 ml vaj ulliri
• kripë

1. Bluaj borzilokun, arrat, hudhrën dhe kripën me vajin në blender — mos e bëj pure të lëmuar.
2. Trazo djathin brenda me lugë.
3. Përziej me makaronat e ziera dhe pak ujë zierjeje; mos e ngroh pesto-n në zjarr.

15 min

Kos me hudhër

Si në Ballkan: makarona të nxehta me kos të ftohtë me hudhër dhe gjalpë me piper të kuq.

• 400 g makarona
• 400 g kos i trashë
• 2 thelpinj hudhër të shtypura
• 40 g gjalpë
• 1 lugë çaji piper i kuq
• kripë
• nenexhik i thatë (opsionale)

1. Përziej kosin me hudhrën dhe pak kripë; mbaje në temperaturë dhome.
2. Zieji makaronat dhe kulloji mirë.
3. Në një tigan të vogël shkrij gjalpin dhe hidh piperin e kuq për 20 sekonda.
4. Shtro makaronat, hidh kosin sipër dhe gjalpin e kuq mbi kos. Nenexhik sipas dëshirës.

15 min

Brokoli me hudhër

Brokoli i zier bashkë me makaronat, pastaj në tigan me hudhër, djegës dhe djathë.

• 400 g makarona
• 1 kokë brokoli, lule të vogla
• 3 thelpinj hudhër
• 5 lugë gjelle vaj ulliri
• pak djegës
• 50 g djathë i grirë
• kripë

1. Hidh brokolin në ujin e makaronave 4 minutat e fundit dhe kulloji bashkë.
2. Ngroh vajin me hudhrën dhe djegësin 2 minuta.
3. Shto makaronat me brokolin dhe trazo fort, duke e shtypur pak brokolin që të bëhet salcë.
4. Djathë sipër.

20 min

Kungulleshka me limon

Kungulleshka të grira të skuqura derisa të marrin ngjyrë, me limon dhe djathë.

• 400 g makarona
• 3 kungulleshka të grira me rende të trashë
• 2 thelpinj hudhër
• 4 lugë gjelle vaj ulliri
• lëkura dhe lëngu i ½ limoni
• 50 g djathë i grirë
• nenexhik, kripë, piper

1. Shtrydh kungulleshkat me dorë që të lëshojnë ujin.
2. Skuqi në vaj në zjarr të fortë 6–8 minuta derisa të marrin ngjyrë; shto hudhrën.
3. Shto makaronat, limonin, djathin dhe pak ujë zierjeje.
4. Nenexhik, kripë e piper.

15 min

Karkaleca me hudhër

Karkaleca të skuqura shpejt me hudhër, limon dhe pak verë të bardhë ose lëng limoni.

• 400 g spageti
• 300 g karkaleca të pastruara
• 3 thelpinj hudhër
• 5 lugë gjelle vaj ulliri
• pak djegës
• lëkura dhe lëngu i 1 limoni
• majdanoz, kripë

1. Ngroh vajin me hudhrën dhe djegësin 1 minutë.
2. Shto karkalecat dhe skuqi 2 minuta nga çdo anë, derisa të bëhen rozë — jo më shumë.
3. Hidh spagetat, limonin dhe pak ujë zierjeje; trazo.
4. Majdanoz dhe kripë sipas shijes.

30 min

Speca të pjekur

Speca të kuq të pjekur të grirë me hudhër, arra dhe vaj — e ëmbël, e tymosur, e kuqe.

• 400 g makarona
• 4 speca të kuq të pjekur e të qëruar (ose nga kavanozi)
• 40 g arra
• 2 thelpinj hudhër
• 5 lugë gjelle vaj ulliri
• 1 lugë gjelle uthull
• kripë, piper, majdanoz

1. Bluaj specat, arrat, hudhrën, vajin dhe uthullën në blender.
2. Ngroh salcën në tigan 3–4 minuta, me kripë e piper.
3. Përziej me makaronat dhe pak ujë zierjeje; majdanoz sipër.